Công thức Vật lý 12 hay ra thi tốt nghiệp THPT nhất định phải nhớ

Đề thi tốt nghiệp THPT môn Vật lý phân bổ điểm khá đều giữa các chương, nhưng một số công thức xuất hiện với tần suất cao hơn hẳn. Dưới đây là những công thức trọng tâm nên thuộc nằm lòng trước khi bước vào ôn luyện đề.

Chương Dao động cơ

• Phương trình dao động điều hòa: x = A·cos(ωt + φ) — nhớ mối liên hệ giữa A, ω, φ với vận tốc và gia tốc cực đại (v_max = ωA, a_max = ω²A) để giải nhanh bài toán ngược (cho v_max, a_max tìm A, ω).
• Công thức con lắc lò xo: T = 2π√(m/k) — hay bị nhầm với con lắc đơn T = 2π√(l/g), nên học kèm bảng so sánh 2 loại con lắc để tránh lẫn lộn khi làm bài trắc nghiệm nhanh.
• Năng lượng dao động: W = ½kA² — không đổi theo thời gian, đây là điểm hay bị hỏi dưới dạng đồ thị.

Chương Sóng cơ và sóng âm

• Công thức liên hệ giữa vận tốc, bước sóng, tần số: v = λf — nền tảng cho hầu hết bài toán giao thoa, sóng dừng.
• Điều kiện có sóng dừng trên dây hai đầu cố định: l = kλ/2 — nhớ kèm điều kiện với dây một đầu tự do để không nhầm công thức khi đổi đề.

Chương Dòng điện xoay chiều

• Công thức tính tổng trở: Z = √(R² + (Z_L − Z_C)²) — đây là công thức "xương sống" của cả chương, hầu hết bài toán mạch RLC nối tiếp đều quy về tính Z trước.
• Công suất tiêu thụ: P = UIcosφ — chú ý hệ số công suất cosφ = R/Z, hay xuất hiện trong câu hỏi vận dụng cao.

Chương Lượng tử ánh sáng

• Công thức năng lượng photon: ε = hf = hc/λ — nền tảng cho các bài về hiện tượng quang điện.
• Công thức Einstein về hiện tượng quang điện: hf = A + ½mv²_max — hay ra dưới dạng bài toán tìm công thoát hoặc vận tốc ban đầu cực đại của electron quang điện.

Mẹo ghi nhớ công thức hiệu quả

Thay vì học thuộc từng công thức riêng lẻ, nên nhóm theo chương và học kèm đơn vị của từng đại lượng — cách này giúp tự kiểm tra được công thức có hợp lý không (ví dụ nếu ra đơn vị sai, khả năng cao đã nhớ nhầm công thức). Ngoài ra, nên luyện giải lại các câu công thức này ở dạng trắc nghiệm nhanh (dưới 1 phút/câu) vì đây là dạng chiếm nhiều điểm nhất trong đề thi thực tế.